« . . . . . فأول ما ابدع الله تعالى ابدعه امرا عقليا حيا عالما كما قال النبى ( ص ) ان اول ما خلق الله العقل غير ان له جهات ثلث من نظره الى البارى و و تعقله و من نظره الى امكانه و تعقله و من نظره الى ذاته و تعقله . فباعتبار نظره الى بارئه و تعقله ( و هى جهة اشرف ) يوجد منه عقل آخر و باعتبار نظره الى امكانه و تعقله ( و هى جهة اخس ) منه يوجد فلك و باعتبار تعقل ذاته نفس - الفلك . و كذلك من الثانى عقل ثالث و فلك ثان و نفس الفلك و من الثالث عقل رابع و فلك ثالث و نفس الفلك و من الرابع عقل خامس و فلك رابع و نفس الفلك و من الخامس عقل سادس و فلك خامس و نفس الفلك و من السادس عقل سابع و فلك سادس و نفس الفلك و من السابع عقل ثامن و فلك سابع و نفس الفلك و من الثامن عقل تاسع و فلك ثامن و نفس الفلك و من التاسع عقل عاشر و فلك تاسع و نفس الفلك و من العاشر عالم العنصريات و نفوس الصور و هو ( يعنى همين عقل عاشر ) الذى يسمونه « واهب الصور » و يسميه الانبياء « بروح القدس » و « جبرئيل » و هو الذى قال ( يعنى بمريم مادر عيسى عليهما السلام ) : « انما انا رسول ربك لاهب لك غلاما زكيا » ( اعتقاد الحكماء چاپ آقاى هانرى كربن ص 265 ) و « غزالى » نيز در رساله « معراج السالكين » در بيان نقل اقوال فلاسفه درباره حدوث عالم و نحوه و كيفيت حدوث همين مطالب و ترتيبى را كه شيخ اشراق گفته بنص مختصرترى مىآورد ( معراج السالكين ص 39 ) و باز خود مبحث « عقول » و خاصة « عقل اول » ( sogroimeD يا segruimeD فرانسه ) و بالاخص عقول عرضيه كه شيخ اشراق آن را در قبال عقول طوليه كه فوقا ذكر شد ساخته است از مباحث مهم فلسفه و عرفانست كه اين مختصر گنجايش آن را ندارد . « نسفى » در فصل ما بعد در مبحث بدايت خلقت و صادر اول بنا به اعتقاد اهل حكمت تقريبا ترجمه لفظ بلفظ آنچه را كه در بالا از گفته‌هاى شيخ اشراق نقل شد به فارسى بيان مىكند بدون آنكه مآخذ نقل خود را ذكر كند و بىشك مرجع و مأخذ « نسفى » در آن مبحث يكى از دو كتابيست كه در بالا بدان اشاره و از آن نقل شد . در مورد لفاظى و اصطلاح‌سازى نسبت بعقول و افلاك « اسماعيليه » نيز از فلاسفه اشراقى و عرفا عقب نمانده و معتقدات و كلمات خود را از آن بىنصيب نگذاشته‌اند بدين توضيح كه « اسماعيليه » نيز براى بيان كنايهء از مراتب دعوت و دعاة خود عقول و افلاك را باستخدام و عاريت گرفتند و مراتب و درجات دعاة خود را بدين شرح بر آن منطبق ساختند : عقل اول كه مبدع فلك اول ( فلك الافلاك ) است كنايه از « ناطق »